Рейтинг тизими


1. Тингловчилар билимини назорат қилиш ва рейтинг тизими орқали баҳолашдан мақсад Академияда таълим сифатини бошқариш орқали рақобатбардош бошқарув кадрлари ва мутахассислари тайёрлашга эришиш, таълим ва тадқиқотлар жараёнларида узлуксизлик ва тизимлиликка эришиш, Бошқарув кадрлари ва мутахассисларни қайта тайёрлаш ва уларнинг малакасини оширишга қўйиладиган Давлат талабларининг бажариш, тингловчиларда фанларни ўрганишда доимий фаоллик ва изланишни, мустақил ишлаш қобилиятини ошириш, таҳлилий ва ижодий фикрлаш кўникмаларини ривожлантиришга эришишдан иборат.

2. Рейтинг тизимининг асосий вазифалари қуйидагилардан иборат:

а) тингловчиларда Давлат таълим стандартларига мувофиқ тегишли билим, кўникма ва малакалар шаклланганлиги даражасини назорат қилиш ва таҳлил қилиб бориш;

б) тингловчилар билими, кўникма ва малакаларини Давлат таълим стандартларига мувофиқ асосланганлик, аниқлик, ҳаққонийлик, ишончлилик тамойилларига таянган ҳолда қулай шаклда баҳолашни таъминлаш;

в) фанларнинг тингловчилар томонидан тизимли тарзда ва белгиланган муддатларда ўзлаштирилишини ташкил этиш, таҳлил қилиш ва мониторингини юритиш;

г)  тингловчиларда мустақил (жумладан, жамоада биргаликда) ишлаш кўник­ма­ларини ривожлантириш, ахборот ресурслари манбаларидан самарали фойдаланишни ташкил этиш;

д) тингловчилар билимини холис ва адолатли баҳолаш, унинг натижаларини ўз вақтида тингловчиларга ҳамда буюртмачи корхона ва ташкилотларга маълум қилиш;

е) тингловчиларнинг фанлар бўйича комплекс ва узлуксиз тайёргарлигини таъминлаш, билим олиш жараёнида тингловчилар орасида соғлом рақобат муҳитини рағбатлантириш;

ж) ўқув жараёнининг ташкилий ишларини компьютерлаштиришга шароит яратиш.

3. Фанлар бўйича тингловчилар билимини семестрда баҳолаб бориш рейтинг назорати жадваллари ва баҳолаш мезонлари асосида амалга оширилади.

II. Назорат турлари ва уни амалга ошириш тартиби

4. Назорат турлари, уларни ўтказиш тартиби ва мезонлари тегишли кафедра тавсияси билан Академиянинг Ўқув, илмий-услубий кенгашида муҳокама қилинади ва тасдиқланади ҳамда ҳар бир фаннинг ишчи ўқув дастурида машғулот турлари билан биргаликда кўрсатилади.

5. Рейтинг назорати жадваллари, назорат тури, шакли, сони ҳамда ҳар бир назоратга ажратилган максимал балл, шунингдек жорий ва оралиқ ҳамда якуний назоратларнинг саралаш баллари ҳақидаги маълумотлар фан бўйича биринчи машғулотда тингловчиларга эълон қилинади.

6. Тингловчиларнинг билим савияси ва ўзлаштириш даражасининг Давлат таълим стандартларига мувофиқлигини таъминлаш учун қуйидаги назорат турларини ўтказиш назарда тутилади:

жорий назорат - тингловчининг фан мавзулари бўйича билим ва амалий кўникма даражасини аниқлаш ва баҳолаш усули. Жорий назорат фаннинг хусусиятидан келиб чиққан ҳолда, семинар ёки амалий машғулотларда экспресс-тест ўтказиш, оғзаки сўров, суҳбат ва коллоквиумларда қатнашиши ва фаоллиги, назорат иши, уй вазифаларини бажариш ҳамда мустақил таълим доирасида реферат, эссе, индивидуал тақдимотлар тайёрлаш, индивидуал ёки гуруҳларда топшириқлар бажариш каби шаклларда ўқув фанига ажратилган умумий соатлар ҳажмидан келиб чиққан ҳолда ўтказилади;

оралиқ назорат - семестр давомида ўқув дастурининг тегишли (фаннинг бир неча мавзуларини ўз ичига олган) бўлими тугалланганидан кейин тингловчининг назарий билим ва амалий кўникма даражасини аниқлаш ва баҳолаш усули. Оралиқ назорат фан ўқитувчиси томонидан аниқлаб олинадиган 3-5 тингловчидан иборат кичик гуруҳларда ҳамкорликда ишлашга қаратилган камида 4 ҳафта мобайнида бажариладиган ўқув-тадқиқот лойиҳаси (ёзма иш, кейс-стади ва ҳоказо) кўринишида ўқув фанига ажратилган умумий соатлар ҳажмидан келиб чиққан ҳолда ўтказилади.

Ижтимоий-гуманитар фанлар бўйича оралиқ назорат – семестр давомида ўқув дастурининг тегишли (фаннинг бир неча мавзуларини ўз ичига олган) бўлими тугалланганидан кейин тингловчининг назарий билим ва амалий кўникма даражасини аниқлаш ва баҳолаш усулидир. Оралиқ назорат фан ўқитувчиси томонидан аниқлаб олинадиган ҳар бир тингловчи томонидан бажариладиган ўқув-тадқиқот лойиҳаси (ёзма иш, кейс-стади ва ҳоказо) кўринишида ўқув фанига ажратилган умумий соатлар ҳажмидан келиб чиққан ҳолда ўтказилади.

Ўқув-тадқиқот лойиҳасининг мутахассислик ва танлов фанлари бўйича кичик гуруҳларда амалга оширилишини ҳисобга олиб, у ёзма иш (лойиҳа, маъруза ва ҳоказо) ва тақдимот қисмларига ажратилади. Бунда оралиқ назоратга ажратилган умумий балнинг 50 (эллик) фоизи ёзма ишга, 50 (эллик) фоизи гуруҳ тақдимотига берилади. Умумметодологик фанлар бўйича оралиқ назорат тингловчиларда мустақил ишлаш ва мушоҳада юритиш, таҳлиллар асосида тақдимотлар тайёрлаш ва хулосаларни асослаш, нутқ маданияти ва қобилиятларини кучайтиришга қаратилган бошқа шакллар ва услублар асосида ташкил этилиши мумкин.

якуний назорат - семестр якунида муайян фан бўйича назарий билим ва амалий кўникмаларни тингловчилар томонидан ўзлаштириш даражасини баҳолаш усули. Якуний назорат таянч тушунча ва ибораларга асосланган, улар билан боғлиқ мустақил мушоҳада юритишга қаратилган “Ёзма иш” шаклида ўтказилади.

7. Академия мутахассисликлари Ўқув режаларида акс этган Умумметодологик блок фанларидан оралиқ ва якуний назорат турлари тингловчиларнинг мустақил фикр-мулоҳаза юрита олиш, амалий муаммони ҳал этиш, таҳлиллар асосида тақдимотлар тайёрлаш ва хулосаларни асослаш, нутқ маданияти ва қобилиятларини ривожлантиришга қаратилган шакллар ва услублар асосида оғзаки ёки оғзаки ва тест шаклда ўтказилишига рухсат берилади.

8. Оралиқ назорат бўйича кичик гуруҳлар ишларини баҳолаш фаннинг маъруза ва амалий машғулот (семинар) ўқитув­чилари томонидан биргаликда амалга оширилади. Оралиқ назоратни ўтказиш жараёни кафедра мудири томонидан тузилган комиссия иштирокида даврий равишда ўрганиб борилади ва уни ўтказиш тартиблари бузилган ҳолларда, оралиқ назорат натижалари бекор қилинади ҳамда оралиқ назорат қайта ўтказилади.

9. Академия ректорининг буйруғи билан махсус тузилган Комиссия иштирокида якуний назоратни ўтказиш жараёни даврий равишда ўрганиб борилади ва уни ўтказиш тартиблари бузилган ҳолларда, якуний назорат натижалари бекор қилинади ҳамда якуний назорат қайта ўтказилади.

10. Оралиқ ва якуний назорат турлари бўйича баҳоланган ёзма ишлар деканат томонидан ихтиёрий равишда танлаб олиниб, холис экспертларни жалб этган ҳолда уларни қайта баҳолаш (peer review) ташкил этилиши мумкин. Қайта баҳолаш натижалари дастлабки баҳолаш кўрсаткичлари билан кескин фарқ қилган ҳолларда мазкур назорат тури бўйича барча ёзма ишлар тегишли кафедра комиссияси томонидан қайта баҳоланади. 

11. Жорий, оралиқ ва якуний назоратлар ўтказиш жараёнлари ва тингловчиларни баҳолаш натижалари ўқитувчи журналида, жумладан, Электрон журналда акс эттириб борилади. Мазкур жараён Деканат ва Ўқув бўлими томонидан мунтазам назорат қилинади.

III. Баҳолаш тартиби ва мезонлари

12. Тингловчиларнинг билим савияси, кўникма ва малакаларини назорат қилишнинг рейтинг тизими асосида тингловчининг ҳар бир фан бўйича ўзлаштириш даражаси баллар орқали ифодаланади.

13. Ҳар бир фан бўйича тингловчининг семестр давомидаги ўзлаштириш кўрсаткичи 100 (юз) баллик тизимда бутун сонлар билан баҳоланади. Ушбу 100 (юз) балл назорат турлари бўйича битта ўнли белгигача яхлитланган ҳолда қуйидагича тақсимланади:

 

Рейтинг

назорати турлари

Максимал

балл

Ўтказилиш

вақти

I.

Жорий назорат:

30,0

Семестр давомида

1.

Семинар ёки амалий машғулотлар вақтида оғзаки сўров, суҳбат, коллоквиумда қатнашиши ва фаоллиги, назорат иши ва уй вазифаларини бажариш. Маърузаларни ҳар бир мавзу бўйича конспект қилиб бориш.

10,0

2.

Эссе – танланган муаммо/масала юзасидан эркин шаклда тайёрланадиган мустақил иш бўлиб (қўлда ёзилади), у  семестр давомида икки маротаба (оралиқ назоратгача ва якуний назоратгача бўлган муддатларда) ташкил этилади ва ҳар бири 5 балдан баҳоланади.

10,0

3.

Мустақил таълим доирасида реферат, берилган мавзу бўйича турли манбаллардан маълумотлар йиғиш ва индивидуал тақдимотлар тайёрлаш, индивидуал ёки гуруҳларда топшириқлар бажариш.

10,0

II.

Оралиқ назорат:

20,0

9-12-

ҳафталарда

1.

Профессор-ўқитувчи томонидан ажратиб олинган (Ижтимоий-гуманитар фанлар бундан мустасно) 3-5 тингловчидан иборат минигуруҳларда ҳамкорликда ишлашга қаратилган ўқув-тадқиқот лойиҳаси (ёзма иш, кейс-стади, оғзаки ёки оғзаки/тест, суҳбат ва ҳоказо) кўринишида ўтказилади.

Ўқув-тадқиқот лойиҳаси мутахассислик блоки фанларидан минигуруҳларда амалга оширилишини ҳисобга олиб, уни ёзма иш (лойиҳа, маъруза, тадқиқот иши ва ҳоказо) ва тақдимот қисмларига ажратилади.

20,0

III.

Якуний назорат:

50,0

Якуний назорат ҳафтасида

1.

Якуний назорат таянч тушунча ва ибораларга асосланган, улар билан боғлиқ мустақил таҳлил қилиш ва мушоҳада юритишга қаратилган “Ёзма иш” (умумметодологик фанлардан оғзаки ёки оғзаки/тест) шаклида ўтказилади.

Якуний назоратга ажратиладиган жами 50 балнинг 5 бали Якуний назорат ишини грамматик ва орфографик нуқтаи назардан тўғри ёзилганлигига берилади.

50,0

 

Якуний жами балл

100

 

14. Эссе – танланган муаммо/масала юзасидан эркин шаклда тайёрланадиган мустақил ишдир. Эссе cеминар/амалий машғулот давомида ўтказилади. Эссе амалий ҳаётдаги аниқ бир муаммо/жумбоқни ечишга қаратилган тингловчининг танқидий, таҳлилий ва ижодий қобилияти, масалани ечишга бўлган қараши, муаммонинг ечимига қаратилган жузъий ёндашувини аниқлаш учун ўтказилади. Ҳар бир эссе максимал 5 балл бўйича баҳоланади, унинг 4 бали умумий мазмунига, 1 бали эса грамматик ва орфографик нуқтаи назардан тўғри ёзилганлигига берилади.

15. Мустақил таълим доирасида берилган топшириқлар тингловчининг мустақил таҳлилий фикрлаш ва мушоҳада юритиш қобилиятини кучайтиришга қаратилади. Бунда тингловчи мустақил равишда Ахборот-ресурс марказидан, интернет манбаларидан, статистик тўпламлардан, корхона маълумотларидан ва бошқа манбалардан фойдаланиши талаб этилади.

16. Оралиқ назорат бўйича кичик гуруҳ аъзолари билан ҳамкорликда тайёрланадиган топшириқларни баҳолашда кичик гуруҳга қўйилган умумий балл тингловчиларнинг индивидуал баллари бўлиб ҳисобланади. Оралиқ назорат бўйича кичик гуруҳ тақдимотида узрли сабабларсиз қатнашмаган тингловчи (гуруҳ аъзоси) га тақдимот учун ажратилган балл қўйилмайди.

17. Тингловчининг рейтинг дафтарчасига алоҳида қайд қилинадиган курс иши, малакавий амалиёт, фан (фанлараро) бўйича якуний давлат аттестацияси, илмий-тадқиқот ва илмий-педагогик ишлари, магистрлик диссертацияси бўйича ўзлаштириш даражаси – 100 балик тизимда баҳоланади.

18. Тингловчининг фан бўйича ўзлаштириш кўрсаткичини назорат қилишда қуйидаги мезонлардан фойдаланилади:

 

Жавоб бериши лозим бўлган кўникмалар

Ўзлаштириш кўрсаткичи

(балларда)

86-100

71-85

55-70

0-54

1.

хулоса ва қарор қабул қила олиш

-

-

-

2.

ижодий ва таҳлилий фикрлай олиш

-

-

-

3.

мустақил мушоҳада юрита олиш

-

-

4.

олган билимларини амалда қўллай олиш

-

-

5.

моҳиятини тушуниш

-

6.

билиш, айтиб бериш

-

7.

тасаввурга эга бўлиш

-

8.

аниқ тасаввурга эга бўлмаслик

-

-

-

9.

билмаслик

-

-

-

19. Муайян фандан тингловчининг назорат турлари бўйича ўзлаштириш кўрсаткичи намунавий мезонлар (18-банд) га таянган аниқ мезонлар (marking scheme) асосида назорат қилиниши мумкин. Бундай ҳолларда, жорий ва оралиқ назорат турлари бўйича ишлаб чиқилган аниқ мезонлар кафедра мудири томонидан тасдиқланиб, тингловчиларга семестр бошида эълон қилинади.

20. Тингловчиларнинг ўқув фани бўйича мустақил иши жорий назорат жараёнида тегишли топшириқларни бажариши ва унга ажратилган баллардан келиб чиққан ҳолда баҳоланади.

21. Тингловчининг фан бўйича бир семестрдаги рейтинги қуйидагича аниқланади:

бу ерда:

V – семестрда фанга ажратилган умумий ўқув юкламаси (соатларда);

Q’ – фан бўйича ўзлаштириш даражаси (балларда).

22. Фан бўйича жорий ва оралиқ назоратларига ажратилган умумий балнинг 55 фоизи саралаш бали (яхлитланганда 28 балл) ҳисобланиб, ушбу балдан кам балл тўплаган тингловчилар якуний назоратга киритилмайди.

Шунингдек, аниқ бир фан доирасида (маъруза ва семинар машғулотлари) доирасида 3 (уч) маротаба сабабсиз дарсларда қатнашмаган тингловчи ҳам мазкур фан бўйича Якуний назоратга киритилмайди.

23. Якуний назорат турига киритилган ва унга ажратилган умумий балнинг камида 55 фоизи (яхлитланганда 27 балл)ни тўплаган тингловчи фанни ўзлаштирган ҳисобланади. Якуний назорат тури бўйича мазкур саралаш балини тўплай олмаган тингловчилар мазкур назорат туридан ўтмаган ҳисобланадилар.

Шу билан бирга, ижтимоий-гуманитар фанларнинг айримларидан (“Ўзбекистоннинг ижтимоий-иқтисодий ривожланиш стратегияси”, “Ўзбекистон Республикаси молия ҳуқуқи” фанлари) якуний назоратни холис экспертларни жалб этган ҳолда оғзаки шаклда ташкил этилиши, тингловчиларда нутқ маданияти, салоҳияти ва қобилиятларини янада кучайтириш имконини яратади.

“Илмий-тадқиқот методологияси” фанидан якуний назорат тингловчига бириктирилган диссертация мавзуси бўйича тақдимот (диссертация ишининг тайёрлаш методологиясини ўз мавзуси хусусиятларидан келиб чиққан ҳолда аниқ кўрсатиш, қандай усулларда таҳлил этиш) тайёрлаш орқали амалга оширилади. Ушбу фан бўйича якуний назорат баҳолаш мезонлари (тақдимот элементларидан келиб чиқиб) ўқув-услубий мажмуада фан ўқитувчиси томонидан ишлаб чиқилади.  Мазкур фан бўйича якуний назорат ўтказиш тартиби Илмий ишлар проректори раҳбарлигидаги мутахассисликлар бўйича тузиладиган имтиҳон комиссияси томонидан ташкил этилади. 

24. Тингловчининг семестр давомида фан бўйича тўплаган умумий бали ҳар бир назорат туридан белгиланган қоидаларга мувофиқ тўплаган баллари йиғиндисига тенг.

ЎЗБЕКИСТОН РЕСПУБЛИКАСИ ПРЕЗИДЕНТИНИНГ РАСМИЙ ВЕБ-САЙТИ
Сайтга ўтиш

ЯГОНА ИНТЕРАКТИВ ДАВЛАТ ХИЗМАТЛАРИ ПОРТАЛИ
Сайтга ўтиш

ЎЗБЕКИСТОН РЕСПУБЛИКАСИ ҲУКУМАТ ПОРТАЛИ
Сайтга ўтиш

ЎЗБЕКИСТОН РЕСПУБЛИКАСИ МАРКАЗИЙ БАНКИ
Сайтга ўтиш

ЎЗБЕКИСТОН РЕСПУБЛИКАСИ МОЛИЯ ВАЗИРЛИГИ
Сайтга ўтиш

ЎЗБЕКИСТОН БАНКЛАРИ АССОЦИАЦИЯСИ
Сайтга ўтиш